Η προτομή του Νότη Μπότσαρη αποκαλύφθηκε στον Κήπο των Ηρώων στο Μεσολόγγι στις 14 Απριλίου 1957, στο πλαίσιο των εορτασμών των 200 χρόνων από τη γέννησή του.
Η μαρμάρινη προτομή του Νότη Μπότσαρη είναι τοποθετημένη πάνω σε έναν ιδιαίτερα ψηλό – χωρίς ραβδώσεις- κίονα με κιονόκρανο δωρικού τύπου, ο οποίος εδράζεται σε μαρμάρινη παραλληλεπίπεδη βάση. Ο Μπότσαρης που αποδίδεται σε μετωπική στάση και μέση ηλικία, φέρει φέσι στο κεφάλι, έχει παχιά φρύδια και μουστάκι με κυρτές άκρες. Ο κορμός αποδίδεται ως τους ώμους του με το πουκάμισο ανοιχτό στη βάση του λαιμού και από πάνω φέρει το μεϊντανογίλεκο κεντημένο με χάρτσια, τερτήρια και κορδόνια, ενώ στη ζώνη του διακρίνονται οι δύο πιστόλες.
Πρόκειται για την πρώτη -σε χρονολογική σειρά- προτομή από τις τέσσερις με τη μορφή του σουλιώτη αγωνιστή που τοποθετήθηκαν μεταξύ 1957-1959 στο πλαίσιο των εορτασμών της 200ετηρίδας στη μνήμη του. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό της Επιτροπής εορτασμού, οι τρεις πρώτες θα τοποθετούνταν εντός του 1957 -η πρώτη τον Απρίλιο στο Μεσολόγγι, η δεύτερη τον Ιούλιο στη Ναύπακτο, τόπο θανάτου και ενταφιασμού του ήρωα, και η τρίτη τον Αύγουστο στα Ιωάννινα, τόπο γέννησής του-, ενώ επρόκειτο να μελετηθεί η προσθήκη τέταρτης στη Λεωφόρο των Ηρώων στο Πεδίον του Άρεως, στην Αθήνα. Εντέλει, εντός του έτους επιβεβαιωμένα αποκαλύφθηκε η προτομή του Νότη Μπότσαρη στο Μεσολόγγι, ενώ εκείνη στα Ιωάννινα εγκαινιάστηκε ένα χρόνο μετά, την 1η Ιουλίου 1958, στο πάρκο Ωρολογίου της πόλης. Και οι τέσσερις προτομές φιλοτεχνήθηκαν από τον γλύπτη Μάριο Λοβέρδο, στο ίδιο μοτίβο.
Τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Νότη Μπότσαρη πραγματοποιήθηκαν την Κυριακή 14 Απριλίου 1957 στο πλαίσιο των διήμερων εκδηλώσεων (13-14 Απριλίου) για την 131η επέτειο της Εξόδου και των 200 χρόνων από τη γέννηση του αγωνιστή. Οι τελετές, λόγω της παρουσίας του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή, αλλά και της αναμενόμενης παρουσίας του διαδόχου Κωνσταντίνου και του πρίγκιπα Πέτρου – που τελικά δεν παρέστησαν- είχαν προετοιμαστεί με ιδιαίτερη επισημότητα. Ο δήμος, που είχε λάβει κρατική επιχορήγηση 50.000 δρχ., είχε προχωρήσει σε εργασίες επισκευής των δρόμων της πόλης και εξωραϊσμού του Κήπου, αψίδες είχαν τοποθετηθεί με επιγράμματα για τους Έλληνες και φιλέλληνες αγωνιστές, όλη η τελετή θα κινηματογραφούνταν, ενώ την επίβλεψη των εορτών είχε αναλάβει ο ακαδημαϊκός Γεώργιος Αθανασιάδης – Νόβας, ως γενικός γραμματέας της συσταθείσας επιτροπής (Πηγές 7, 8).
| ΑΚΡΙΒΗΣ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ [ΠΕΡΙΟΧΗ]
Κήπος των Ηρώων. Μεσολόγγι ![]() |
Οι σκέψεις για την ανέγερση της προτομής είχαν ξεκινήσει ήδη από το 1930 (Πηγή 1) και ενώ αναζωπυρώθηκαν το 1938 (Πηγή 2), με σκοπό να ολοκληρωθούν το 1941, έτσι ώστε να συμπέσουν με τους εορτασμούς για τα 100 χρόνια από το θάνατο του Μπότσαρη, εντούτοις εξαιτίας των πολεμικών γεγονότων ματαιώθηκαν τα σχέδια (Πηγή 8) για να πραγματοποιηθούν τελικά το 1957.
ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ
(στον κίονα) ΚΑΚΟΣΟΥΛΙ/ ΠΑΛΗΟΧΩΡΙ ΜΠΟΤΣΑΡΗ/ 1792/ ΖΑΛΟΓΓΟΝ/ 1803/ ΣΕΛΤΣΟ/ ΝΙΓΚΟΖΙ/ ΓΕΦΥΡΑ ΚΟΡΑΚΟΥ/ 1804/ ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ/ ΟΛΥΜΠΟΣ/ ΑΙΓΑΙΟΝ/ 1806/ ΛΕΥΚΑΣ/ 1809/ ΠΡΕΒΕΖΑ/ 1820/ ΣΟΥΛΙ/ ΚΑΝΤΖΑΣ/ ΑΡΤΑ/ ΒΡΑΧΟΣ ΜΠΟΤΣΑΡΗ/ 1821/ ΑΒΑΡΙΚΟΣ/ ΚΟΥΛΙΑ ΝΟΤΗ/ ΚΙΑΦΑ/ 1822/ ΜΑΚΡΥΝΟΡΟΣ/ ΑΜΦΙΛΟΧΙΑ/ ΑΙΤΩΛΙΚΟΝ/ 1823-25/ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΝ/ 1825-26/ ΔΙΣΤΟΜΟΝ/ 1827/ ΝΑΥΠΑΚΤΟΣ/ 1829
(στη βάση του κίονα) ΝΟΤΗΣ/ ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ/ 1756-1841/ ΠΟΛΕΜΑΡΧΟΣ/ ΤΗΣ ΣΟΥΛΙΩΤΙΚΗΣ/ ΣΥΜΠΟΛΙΤΕΙΑΣ
ΛΟΙΠΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Οι εκδηλώσεις ξεκίνησαν το πρωί της Κυριακής 14 Απριλίου 1957, με την άφιξη του πρωθυπουργού Κ. Καραμανλή, ο οποίος παρευρισκόταν για πρώτη φορά στις εορτές και την υποδοχή του από τον δήμαρχο Μεσολογγίου, Ι. Λυκούδη. Ακολούθησε η δοξολογία στο ναό και η πομπή προς το Ηρώο με τη μεταφορά της εικόνας της Εξόδου από φουστανελοφόρους, με τη συνοδεία τμημάτων στρατού, ναυτικού, χωροφυλακής, προσκόπων, μαθητριών με εθνικές ενδυμασίες και των Φιλαρμονικών της πόλης. Στον Κήπο των Ηρώων μετά την επιμνημόσυνη δέηση ακολούθησε η κατάθεση στεφάνων και η εκφώνηση του πανηγυρικού λόγου από τον υπουργό των Εσωτερικών, Δ. Μακρή. Αμέσως μετά έγιναν τα αποκαλυπτήρια της προτομής και ο τερματισμός των αθλητών του 11ου αγώνα «Δρόμοι Θυσίας».
Στο επίσημο γεύμα στο δημαρχείο, ο Καραμανλής δέχτηκε το μετάλλιο της πόλης, όπως και ο δήμαρχος της Ύδρας Περ. Σεφεριάδης, ενώ χαιρετισμό απηύθυνε και ο επίτιμος δήμαρχος της πόλης, Χ. Ευαγγελάτος. Οι τελετές τελείωσαν με ελληνικούς χορούς στην πλατεία Μπότσαρη. Το Σάββατο οι εορτές περιλάμβαναν τη μεταφορά της εικόνας στο ναό, τον εσπερινό και την αναπαράσταση της Εξόδου με την εκφώνηση του πανηγυρικού λόγου από τον υφυπουργό των Εσωτερικών, Χ. Καραπιπέρη (Πηγές 3-6). Κατά τη διάρκεια της τελετής της αναπαράστασης έγιναν και προσπάθειες σύνδεσης με τον Κυπριακό αγώνα (Πηγή 7).
ΑΡΧΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ / ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Νεολόγος Πατρών, αρ. φ. 107, 23-4-1930, σ. 2
- Νεολόγος Πατρών, αρ. φ. 220, 4-9-1938, σ. 5
- Εθνικός Κήρυξ, αρ. φ. 1594, 15-4-1957, σ. 4
- Πελοπόννησος, αρ. φ. 3637, 16-4-1957, σ. 1
- Νεολόγος Πατρών, αρ. φ. 24283, 13-4-1957, σ. 1, 4
- Νεολόγος Πατρών, αρ. φ. 24285, 16-4-1957, σ. 1, 4
- Νεολόγος Πατρών, αρ. φ. 24280, 10-4-1957, σ. 1
- Γ.Α.Κ. Ν. Αιτωλοακαρνανίας, Μνήμες εορτών εξόδου, 2002
ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ

