Πρόκριτος του Μεσολογγίου, γεννημένος στο Μεσολόγγι το 1751, κήρυξε την επανάσταση στο Μεσολόγγι μαζί με άλλους προκρίτους και ενόπλους.
Ο Χρήστος Καψάλης γεννήθηκε στο Μεσολόγγι το 1751, ήταν γόνος οικογένειας με επιρροή και συμμετοχή στην αυτοδιοίκηση της πόλης. Ο ίδιος ήταν πρόκριτος Μεσολογγίου. Συμμετείχε εξαρχής στην Επανάσταση, αν και δεν υπάρχουν πληροφορίες σχετικά με την μύησή του στην Φιλική Εταιρεία. Κήρυξε την επανάσταση στο Μεσολόγγι μαζί με άλλους προκρίτους και ενόπλους. Το 1823 είχε φιλοξενήσει τον Λόρδο Βύρωνα στην οικία του, καθ΄ όλη την παραμονή του, μέχρι και τον θάνατό του. Ο Καψάλης διέθεσε την περιουσία του στον Αγώνα, συμμετείχε στην πρώτη πολιορκία στην άμυνα του Μεσολογγίου (25 Οκτωβρίου 1822 – 31 Δεκεμβρίου 1822). Κατά την δεύτερη πολιορκία (Απρίλιος 1825 - Απρίλιος 1826) είχε τη διαχείριση των πυρομαχικών. Με την απόφαση της Εξόδου, ο ίδιος σε ηλικία 77 ετών μαζί με 400 περίπου γυναικόπαιδα, ηλικιωμένους και ανήμπορους κλείστηκε στην πυριτιδαποθήκη και πυρπολήθηκαν. Ο Κασομούλης σημειώνει στα Απομνημονεύματά του την απάντηση που του έδωσε, όταν πήγε να του μεταφέρει το σχέδιο για τον χρόνο ανατίναξης των πυρομαχικών: «Δεν θέλω ερμηνείαν, μόνον ώρα καλή σας και όταν φθάσετε προς τον ριζόν του βουνού ακούτε και βλέπετε τον Καψάλην σας που θα απετά.». Ο Χρήστος Καψάλης μπορεί να μην είχε να επιδείξει σημαντική συμμετοχή στα πολιτικά πράγματα του αγώνα, αφού η πολιτική του εμβέλεια ήταν μέσα στα όρια της πόλης του Μεσολογγίου. Ούτε, βέβαια, είχε στο ενεργητικό του συμμετοχές σε πολεμικές συγκρούσεις. Ωστόσο, με τον θάνατό του, μετατράπηκε σε ήρωα-μάρτυρα του απελευθερωτικού Αγώνα.
Πηγές
Ασπρέας Γεώργιος (Γ.Ας), «Καψάλης Χρήστος», Μεγάλη Στρατιωτική και Ναυτική Εγκυκλοπαίδεια, Αθήνα 1929, τόμος Δ’, σ. 110.
Κασομούλης Νικόλαος, Στρατιωτικά Ενθυμήματα..., Αθήνα, χ.χ.έ., τ. Β’, σ. 255, 263.
Σπηλιάδης Χρήστος, Απομνημονεύματα..., Αθήνα 2007, τ. Β’, σ. 535 – 536.
Στασινόπουλος Χρήστος, Λεξικόν της Ελληνικής Επαναστάσεως, Αθήνα, χ.χ.έ., τ. Β’, σ. 231 – 233.
Τρικούπης Σπυρίδων, Ιστορία της Ελληνικής Επαναστάσεως, τ. Γ’, Λονδίνο, 1856, σ. 356 -357.
Χρήστος Καψάλης, προσβάσιμο στο http://keni.panteion.gr/index.php/el/1821.
Χρήστος Καψάλης, προσβάσιμο στο https://www.greekencyclopedia.com/kapsalis-xristos-mesologgi-1751-1826-p2694.html (προσπέλαση 28/1/19).