Από ισχυρή αρματολική οικογένεια της Στερεάς, ο Σπύρος Κοντογιάννης (1780-1825) πολέμησε με ενθουσιασμό στον Αγώνα, φτάνοντας στον βαθμό του στρατηγού. Σκοτώθηκε στη διάρκεια της δεύτερης πολιορκίας του Μεσολογγίου.
Ο Σπύρος Κοντογιάννης ήταν μέλος της ισχυρής οικογένειας αρματολών του Πατρατζικίου (Υπάτη) στον Βάλτο, οι οποίοι είχαν μάλιστα επεκτείνει την εξουσία τους στις επαρχίες Αταλάντης, Δωρίδας και Λοκρίδας. Σύμφωνα με μαρτυρίες, από τα τέλη περίπου του 18ου αιώνα, η οικογένεια είχε δική της σπάθα που μεταβιβαζόταν από γενιά σε γενιά και έφερε την επιγραφή «Όποιος τυράνους δεν ψηφεί/ Κ’ ελεύθερος στον κόσμο ζη/ Δόξα, τιμή, ζωή του/ Είν’ μόνον το σπαθί του». Ο Σπύρος γεννήθηκε το 1780∙ πατέρας του ήταν ο αρματολός Κωνσταντής Κοντογιάννης, μεγαλύτερος αδελφός του Μήτζου Κοντογιάννη, ο οποίος ανέλαβε υπό την κηδεμονία του τον Σπύρο μετά τον θάνατο του πατέρα του (1804). Αν και πρωταγωνίστησε στη σφαγή της οικογένειας Χατζίσκου, με τους οποίους οι Κοντογιανναίοι είχαν μεγάλο ανταγωνισμό, αργότερα παντρεύτηκε, μετά από απαγωγή, την ανιψιά του Δημάκη Χατζή (Χατζίσκου) Αγορούλα. Στην αρχή του Αγώνα τον βαθμό του Πεντακοσίαρχου και πολεμούσε, υπό τις διαταγές του θείου του ή ως ανεξάρτητος καπετάνιος, επικεφαλής ισχυρού σώματος 500 ανδρών. Το 1822 προήχθη σε Χιλίαρχο από τον Άρειο Πάγο για τα ανδραγαθήματά του. Πολέμησε σε σειρά μαχών και διακρίθηκε στις μάχες στο Δερβέν Φούρκα και στην πολιορκία του Μεσολογγίου, όπου σκοτώθηκε στην επιχείρηση ανακατάληψης του προμαχώνα του Φραγκλίνου (Αύγουστος 1825), έχοντας πλέον τον βαθμό του στρατηγού. Σε αντίθεση με τον θείο του Μήτζο, υπήρξε εξαρχής οπαδός της εξέγερσης και δεν συμμεριζόταν τους δισταγμούς εκείνου ως προς τη συμμετοχή της οικογένειας στην Επανάσταση.
ΠΗΓΕΣ
«Κοντογιανναίοι», Lexicon 1821, KENI https://keni.panteion.gr/index.php/el/1821
Στρατηγού Π. Kοντογιάννη, Kοντογιανναίοι. Kλέφτες - Aρματωλοί - Aγωνισταί, Eν Aθήναις, Tυπογραφείον A.Σ. Pαφτάνη, 1924: Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού. Νέα Ελληνική Λογοτεχνία και Πολιτισμός. http://www.snhell.gr/testimonies/content.asp?id=365&author_id=114