Αντίγραφο ανδριάντα του Βύρωνα

Το γύψινο αντίγραφο καθιστού ανδριάντα του Βύρωνα, φιλοτεχνημένο από τον γνωστό Δανό γλύπτη του 19ου αιώνα Bertel Thorvaldsen, βρίσκεται μέσα στη Δημοτική Πινακοθήκη της πόλης του Μεσολογγίου.

Το 1817 ο Δανός γλύπτης Bertel Thorvaldsen (Θόρβαλντσεν) ανέλαβε τη φιλοτέχνηση της γύψινης προτομής του Βύρωνα, μετά από επίσκεψη του ποιητή στο εργαστήριο του γλύπτη στη Ρώμη, την περίοδο μεταξύ 29 Απριλίου και 20 Μαΐου του ίδιου έτους. Λίγα χρόνια αργότερα, τον Νοέμβριο του 1829, ο γλύπτης αποδέχτηκε την ανάθεση και την αμοιβή των £1000 από τον Άγγλο στενό φίλο του ποιητή, John Cam Hobhouse για την κατασκευή ενός μαρμάρινου ανδριάντα του Βύρωνα, προκειμένου να στηθεί στο Αββαείο του Γουέστμινστερ. Το 1831 ο Thorvaldsen κατασκευάζει δύο γύψινα προπλάσματα. Το σώμα και στα δύο αγάλματα είναι το ίδιο, αλλά τα πρόσωπα παρουσιάζουν μικρές διαφορές στα μαλλιά, τα μάτια, τα αυτιά και το στόμα. Ο ίδιος ο γλύπτης προτίμησε τελικά να προχωρήσει στην ολοκλήρωση της παραγγελίας με τη φιλοτέχνηση σε μάρμαρο του προπλάσματος που περιλάμβανε αντίγραφο της προτομής του 1817, με τη διαφορά ότι το κεφάλι στον μαρμάρινο ανδριάντα είναι στραμμένο προς τα δεξιά (Πηγή 1). Το Αββαείο του Γουέστμινστερ δεν δέχτηκε ωστόσο να φιλοξενήσει τον μαρμάρινο ανδριάντα ο οποίος κατέληξε στη βιβλιοθήκη του Trinity College στο Cambridge, το παλιό κολλέγιο που είχε φοιτήσει ο Βύρωνας (Πηγή 4).

Ο ανδριάντας αναπαριστά τον Βύρωνα να κάθεται σε αρχαιοελληνικούς κίονες. Αριστερά και πίσω από τον ποιητή διακρίνονται οι παραστάσεις μιας κουκουβάγιας και μιας νεκροκεφαλής, ενώ δεξιά μια λύρα. Με το δεξί του χέρι κρατά μια πένα, την κορυφή της οποίας ακουμπάει στο πηγούνι του. Το κεφάλι με τις κοντές καλοχτενισμένες μπούκλες είναι στραμμένο προς τα δεξιά, ενώ διακρίνονται με χαρακτηριστικό τρόπο τα αυτιά με τους μεγάλους λοβούς. Το βλέμμα δείχνει τον ποιητή συγκεντρωμένο και ταυτόχρονα μελαγχολικό. Το αριστερό του χέρι στέκεται στο λυγισμένο αριστερό του γόνατο. Κρατά ένα βιβλίο με δικά του ποιήματα, με τον τίτλο «Το προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ», του οποίου τις σελίδες συγκρατεί με το ένα του δάχτυλο ανάμεσά τους. Το αριστερό πόδι αναπαύεται πάνω στο τμήμα ενός ιωνικού κίονα, ενώ το δεξί είναι ελαφρά τεντωμένο προς τον θεατή. Μια μπέρτα καλύπτει τους ώμους του ποιητή η οποία καταλήγει μέχρι τα πόδια με πλούσιες πτυχώσεις. Ο γλύπτης αφήνει ένα κομμάτι της μπέρτας να ακουμπάει στη νεκροκεφαλή, ενώ την ίδια στιγμή το πρόσωπο του ποιητή στρέφεται στην αντίθετη κατεύθυνση, επιτρέποντάς του να περάσει στην αθανασία. Μια επιπλέον ιδιαιτερότητα του ανδριάντα είναι η επιλογή του γλύπτη να προβάλει με τόσο έντονο τρόπο το δεξί πόδι του Βύρωνα, αναπαριστώντας τον ποιητή να μην αισθάνεται ντροπή για τη φυσική αναπηρία που τον ταλαιπωρούσε (Πηγή 1).

ΑΚΡΙΒΗΣ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ [ΠΕΡΙΟΧΗ] Δημοτική Πινακοθήκη. Μεσολόγγι

Τον Αύγουστο του 1937 ο Δανός αρχιτέκτονας και αρχαιολόγος Ejnar Dyggve ανέλαβε τη διερεύνηση της πιθανότητας να δοθεί ως δώρο στην πόλη του Μεσολογγίου ένα γύψινο αντίγραφο του ανδριάντα. Το αντίγραφο που κόστισε 850 DKK ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 1941 και με το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, το 1946, στάλθηκε με πλοίο στο Μεσολόγγι. Το πρόπλασμα αυτό βρίσκεται σήμερα στη Δημοτική Πινακοθήκη, μέσα σε μια γυάλινη προθήκη, χωρίς ωστόσο την πένα στα χέρια του ποιητή.

Το 1960 ο δήμαρχος του Μεσολογγίου, Χρ. Ευαγγελάτος σχεδιάζει την ανέγερση ενός μαρμάρινου ανδριάντα του Βύρωνα σε φυσικό μέγεθος, βάσει του γύψινου προπλάσματος του γλύπτη Thorvaldsen. Ο ανδριάντας θα τοποθετούνταν στην κεντρική πλατεία της πόλης, πάνω σε βάθρο όμοιο με τον ανδριάντα του Θ. Κολοκοτρώνη της Αθήνας. Για τον σκοπό αυτό ο δήμαρχος ξεκινάει την ανεύρεση χρημάτων απευθυνόμενος σε τράπεζες και ιδιωτικές εταιρείες (Πηγή 2). Το προσχέδιο του χάλκινου αγάλματος και οι προσφορές των γλυπτών (Ε. Μαρκαντώνη, Γ. Μαλτέζου) και του χυτηρίου Ε. Πατσού, οι οποίες βρίσκονται στα αρχεία (Πηγή 3), αποδεικνύουν ότι οι προσπάθειες του Ευαγγελάτου που κράτησαν μέχρι το 1963, δεν υλοποιήθηκαν ποτέ, πιθανότατα λόγω έλλειψης του απαιτούμενου ποσού.

ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ