Το Ηρώο των Ρώσων Φιλελλήνων τοποθετήθηκε στον Κήπο των Ηρώων με πρωτοβουλία της Ρωσικής Πρεσβείας σε συνεργασία με τον Δήμο Μεσολογγίου και την ελληνο-ρωσική εταιρεία «Προμηθέας Gas» το 2005. Η γλυπτική σύνθεση αποτελείται από στήλες γρανίτη που παριστάνουν το σύμβολο του σταυρού και φιλοτεχνήθηκε από τον γλύπτη Βλαντιμίρ Ουσώφ και τον αρχιτέκτονα Αναστάσιο Τριανταφυλλίδη.
Τον Μάϊο του 2002 η Ρωσική Πρεσβεία της Αθήνας ανέλαβε την πρωτοβουλία για την ανέγερση του Μνημείου των Ρώσων Φιλελλήνων στον Κήπο των Ηρώων. Σύμφωνα με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Μεσολογγίου στις 21 Μαΐου 2002, η πρόταση της ρωσικής πρεσβείας για την ανέγερση του Μνημείου των Ρώσων Φιλελλήνων «σε ένδειξη τιμής και ευγνωμοσύνης για την προσφορά τους στον αγώνα υπέρ της Ελευθερίας»» έγινε ομόφωνα αποδεκτή. Τα χαρακτηριστικά και οι λεπτομέρειες του μνημείου θα αποφασίζονταν από κοινού από τον Δήμο και την πρεσβεία (Πηγή 1). Ο θεμέλιος λίθος του μνημείου τοποθετήθηκε το 2003 στις γιορτές της Εξόδου με την παρουσία του Ρώσου Πρέσβη M. Botcharnikov (Πηγή 2). Στο μεταξύ, η Γνωμοδοτική Επιτροπή για θέματα Ιστορίας και Πολιτισμού της πόλης αναζητούσε τεκμήρια για τη συμμετοχή Ρώσων Φιλελλήνων, η οποία αμφισβητούνταν από τοπικούς παράγοντες εγείροντας αντιδράσεις και συζητήσεις (Πηγή 2). Βασικές πηγές για τα πορίσματα της Επιτροπής υπήρξαν άρθρο του Στρατηγού Ν. Κολόμβα στα Μεσολογγίτικα Χρονικά, όπου παρουσίαζε στοιχεία από το βιβλίο του Pietro Gamba, Ο Λόρδος Βύρων στην Ελλάδα (Λονδίνο-Παρίσι 1825) (Πηγή 3) και η έρευνα του Σπ. Σακαλή, ο οποίος είχε φωτοτυπήσει σελίδες από το βιβλίο του οπλουργού William Parry, The Last Days of the Lord Byron (Λονδίνο 1825), όπου υπήρχε συγκεκριμένη αναφορά στους Ρώσους στο Μεσολόγγι (Πηγές 4, 5).
| ΑΚΡΙΒΗΣ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ [ΠΕΡΙΟΧΗ]
Κήπος των Ηρώων. Μεσολόγγι  |
Για τα αποκαλυπτήρια του μνημείου των Ρώσων Φιλελλήνων πραγματοποιήθηκαν διήμερες εορταστικές εκδηλώσεις με συνεργασία του Δήμου Μεσολογγίου και της Πρεσβείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας. Τα αποκαλυπτήρια έγιναν το πρωί της 5ης Νοεμβρίου 2005 επί Δημαρχίας του Γ. Πραβεζάνου (Πηγή 6). Το μνημείο φιλοτεχνήθηκε από των Ρώσο γλύπτη Βλαντιμίρ Ουσώφ και τον αρχιτέκτονα Αναστάσιο Τριανταφυλλίδη. Η γλυπτική σύνθεση (αρχιτεκτονικό-γλυπτικό συγκρότημα) παριστάνει έναν σταυρό που αποτελείται από δυο στήλες ύψους 3,026 μέτρων και 2,584 μέτρων αντίστοιχα. Το συνολικό ύψος του μνημείου είναι 3,417 μέτρα. Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε ήταν γρανίτης μαύρος με λείανση, στίλβωση και χοντρά επεξεργασμένη επιφάνεια. Οι στήλες είναι τοποθετημένες σε υπόβαθρο από γρανιτένιες πλάκες χρώματος καφεκόκκινου. Στη βάση του ανοίγματος που διαμορφώνει το σταυρό τοποθετείται εσωτερικός φωτισμός (Πηγή 7).
ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ
|
|
ΣΤΟΥΣ ΡΩΣΟΥΣ ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ/ Το μνημείο ανεγέρθη με την υποστήριξη του Δήμου της Ι.Π. Μεσολογγίου, της Ρωσικής Πρεσβείας στην Ελλάδα και της ελληνο-ρωσικής εταιρείας «Προμηθέας Gas» Α.Ε.
ΑΡΧΕΙΑΚΕΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
|
|
Πληροφοριακά στοιχεία αρχειακών φωτογραφιών μνημείου
Σκαρίφημα του Μνημείου των Ρώσων Φιλελλήνων που κατατέθηκε στην Γνωμοδοτική Επιτροπή του Δήμου Μεσολογγίου.
Πηγή: Φ.674 Ιστορικά Πολιτιστικά Θέματα 2001-2008, ΓΑΚ Μεσολογγίου
ΛΟΙΠΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Σύμφωνα με το σχέδιο του μνημείου, η αρχική πρόβλεψή για την επιγραφή ήταν να αναφέρει «Στους Ρώσους Φιλέλληνες /Υπερασπιστές του Μεσολογγίου». Το δεύτερο μέρος όμως της επιγραφής δεν χαράχτηκε τελικά. Σύμφωνα με επιστολή της η Ρωσική Πρεσβεία ανέφερε ότι ο γλύπτης θα είχε ολοκληρώσει το μνημείο τέλη Οκτωβρίου 2005. Η ρωσική πλευρά πρότεινε ως ημέρα των αποκαλυπτηρίων την 5η Νοεμβρίου. Εκπρόσωπος της Ρωσίας ήταν η Eleonora Mitrofanova, Υπεύθυνη του Ρωσικού Κέντρου για τις Διεθνείς Σχέσεις και τον Πολιτισμό του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσικής Κυβέρνησης. (Πηγή 8) Η ανέγερση του μνημείου και η τελετή των αποκαλυπτηρίων είχαν ως στόχο τη σύσφιξη των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ρωσίας.
Σύμφωνα με το πρόγραμμα, οργανώθηκαν ποικίλες καλλιτεχνικές εκδηλώσεις που κινητοποίησαν την τοπική κοινωνία. Την πρώτη μέρα η εναρκτήρια εκδήλωση ξεκίνησε με τους χαιρετισμούς του Δημάρχου του Μεσολογγίου Γ. Πρεβεζάνου, και της επικεφαλής της Ρωσικής αντιπροσωπείας Eleonora Mitrofanova. Εν συνεχεία ακολούθησε μουσική παράσταση από την Ορχήστρα Πνευστών Οργάνων του Μπολσόι, ενώ πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια ζωγραφικής έκθεσης Ρώσων καλλιτεχνών. Η βραδιά έκλεισε με δεξίωση προς τιμήν της ρωσικής αντιπροσωπείας. Το επόμενο πρωί στις 10.00 π.μ. έγινε κατάθεση στεφάνων στον Τύμβο των Ηρώων, ενώ ακολούθησε επιμνημόσυνη δέηση και οι χαιρετισμοί των επισήμων. Στη συνέχεια έγιναν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου, κατατέθηκαν στεφάνια και ακούστηκαν οι εθνικοί ύμνοι των δυο χωρών. Τέλος παρατέθηκε γεύμα προς τιμήν της αντιπροσώπου της Ρωσίας (Πηγές 6, 9). Στην εκδήλωση των αποκαλυπτηρίων παραβρέθηκε ο Αντινομάρχης Δυτικής Ελλάδας Γ. Σκαρούτσος, ενώ ο Δήμος είχε αιτηθεί και την παρουσία στρατιωτικού αγήματος για την απόδοση τιμών (Πηγές 10, 11).
ΑΡΧΕΙΑΚΕΣ ΠΗΓΕΣ / ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- «Απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Μεσολογγίου», αρ. 111/27-5-2002, Φ.674: Ιστορικά Πολιτιστικά Θέματα 2001-2008, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- «Ενημερωτικό Σημείωμα Γνωμοδοτικής Επιτροπής για θέματα Ιστορίας και Πολιτισμού», 27-1-2004, στο ίδιο.
- Εφ. Μεσολογγίτικα Χρονικά, 27-9-2003, Φ.674: Ιστορικά Πολιτιστικά Θέματα 2001-2008, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- William Parry, The Last Days of the Lord Byron, Λονδίνο 1825, σ. 156-157, στο ίδιο.
- «Επιστολή του Σπ. Σακαλή», Φ.674: Ιστορικά Πολιτιστικά Θέματα 2001-2008, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- «Δελτίο Τύπου Αποκαλυπτηρίων Μνημείου Ρώσων Φιλελλήνων», 26-10-2005, Φ.673: Μνημεία 2005, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- «Γενική περιγραφή μνημείου», Φ.674: Ιστορικά Πολιτιστικά Θέματα 2001-2008, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- «Επιστολή Ρωσικής Πρεσβείας», 14-10-2005, Φ.673: Μνημεία 2005, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- «Πρόγραμμα της πρόσκλησης για τον εορτασμό των αποκαλυπτηρίων του μνημείου», Φ.673: Μνημεία 2005, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- «Επιστολή Νομάρχη για ορισμό εκπροσώπου στην εκδήλωση», 27-10-2005, Φ.673: Μνημεία 2005, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
- «Επιστολή προς Διοικητή 2/39 Συντάγματος Ευζώνων για στρατιωτικό άγημα», 25-10-2005, Φ.673: Μνημεία 2005, ΓΑΚ Μεσολογγίου.
ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ