Προτομή Αθανάσιου Διάκου

Η προτομή του Αθανάσιου Διάκου, έργο του Πέτρου Ρούμπου, είναι μία από τις πρώτες δεκαέξι προτομές που συναποτελούν τη «Λεωφόρο των Ηρώων» στο Πεδίον του Άρεως, ανεγέρθηκαν με δαπάνη της Ελληνικής Κυβέρνησης και τα έσοδα πανελλήνιου εράνου, και εγκαινιάστηκαν το 1937.

Ακολουθώντας τον γενικό κανόνα που διέπει το μνημειακό σύνολο στη Λεωφόρο των Ηρώων, η προτομή είναι λαξευμένη σε λευκό πεντελικό μάρμαρο και εδράζεται σε μαρμάρινη βάση ύψους περίπου 2 μέτρων. Δημιουργός του ανυπόγραφου έργου είναι ο Πέτρος Ρούμπος, ένας από τους συνιδρυτές του Σωματείου Ελλήνων Γλυπτών και τακτικό μέλος του (Πηγές 1, 2).
 
Τεχνοτροπικά, το έργο παραμένει προσηλωμένο στις αρχές του ακαδημαϊκού ρεαλισμού (Πηγή 3), όπου ο ιδεαλισμός, η εξιδανίκευση και η ωραιοποίηση κυριαρχούν έναντι κάποιων στοιχείων ρεαλιστικής διατύπωσης, που εντοπίζονται στην ένταση των ματιών, στο πηγούνι και τον λαιμό του τιμώμενου. Σε μία προσπάθεια αποφυγής της μετωπικότητας και της ακινησίας που τη χαρακτηρίζει, το κεφάλι του ήρωα είναι ελαφρώς στραμμένο προς τα δεξιά του.

ΑΚΡΙΒΗΣ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ [ΠΕΡΙΟΧΗ] Αθήνα, Πεδίον του Άρεως (δυτική είσοδος): έκτη στη σειρά προτομή, στη δεξιά πλευρά της «Λεωφόρου των Ηρώων», με κατεύθυνση από το ηρώο του Νότη Μπότσαρη προς την κεντρική πλατεία.

Για την απόδοση τόσο των φυσιογνωμικών χαρακτηριστικών όσο και της ενδυμασίας, ο καλλιτέχνης στηρίχτηκε στον ζωγραφικό πίνακα του Διονύσιου Τσόκου (Πηγή 4), δεύτερη -μετά την απεικόνιση από τον Ε. Δημίδη (Παρίσι, 1841)- προσωπογραφία του ήρωα, πάνω στις οποίες βασίστηκαν πολλές μεταγενέστερες απεικονίσεις. Ο ήρωας αναπαρίσταται με το χαρακτηριστικό μουστάκι και τα μακριά καλοχτενισμένα μαλλιά, δείγμα της μυθικής ομορφιάς του. Ο κορμός αποδίδεται με έντονο διάκοσμο, ντυμένος εσωτερικά με πουκάμισο ανοικτό χαμηλά στον λαιμό, καλυμμένο από γελέκι με γλυπτικά κεντήματα και κουμπωμένο χαμηλά στο στέρνο. Την ενδυμασία ολοκληρώνει πανωφόρι ανοικτό και χωρίς μανίκια, ίσως μεϊντάνι, με κουμπιά και στις δύο πλευρές του (Πηγή 5). Με αυτούς τους εκφραστικούς τρόπους επιχειρείται να αποτυπωθεί εξιδανικευτικά η μνήμη του Αθανάσιου Διάκου.
 
Η σημερινή κατάσταση του γλυπτού είναι καλή, με φθορές που προέρχονται κυρίως από την ατμοσφαιρική ρύπανση.

ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Πρόσοψη βάσης: ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ / ΔΙΑΚΟΣ / 1786 - 1821