Προτομή Κωνσταντίνου Κανάρη

Η προτομή του Κωνσταντίνου Κανάρη, έργο του Μιχάλη Τόμπρου, είναι μία από τις πρώτες δεκαέξι προτομές που συναποτελούν τη «Λεωφόρο των Ηρώων» στο Πεδίον του Άρεως, ανεγέρθηκαν με δαπάνη της Ελληνικής Κυβέρνησης και τα έσοδα πανελλήνιου εράνου, και εγκαινιάστηκαν το 1937.

Ακολουθώντας τον γενικό κανόνα που διέπει το μνημειακό σύνολο στη Λεωφόρο των Ηρώων, η προτομή είναι λαξευμένη σε λευκό πεντελικό μάρμαρο και εδράζεται σε μαρμάρινη βάση ύψους περίπου 2 μέτρων. Το έργο υπογράφει ο γλύπτης Μιχάλης Τόμπρος, ένα από τα ιδρυτικά μέλη του Σωματείου Ελλήνων Γλυπτών, στον οποίο είχε ανατεθεί η φιλοτέχνησή του (Πηγή 1). Στην απόδοση της μορφής, ο δημιουργός αντιγράφει προσωπογραφικές λεπτομέρειες του Κανάρη από λιθογραφία του βαυαρού ζωγράφου Karl Krazeisen, που φέρει πρωτότυπη υπογραφή του τιμώμενου (Πηγή 2).

Ο Κανάρης αποδίδεται μετωπικά. Φορά νησιωτική ενδυμασία και φέσι με μακριά φούντα, που κρέμεται δεξιά, και γύρω από τη βάση του τυλιγμένο με μαντηλωδεσιά που καλύπτει ολόκληρο το κεφάλι (Πηγή 3), σαν ανατολίτικο τουρμπάνι. Οι ρυτίδες στο πρόσωπο και η αισθητή ανισότητα στο μουστάκι, μαρτυρούν μία προσπάθεια ρεαλιστικής απόδοσης της μορφής, αν και συγκρατημένα, και μία τάση υπέρβασης των ακαδημαϊκών σχημάτων. Άλλωστε, η σύγκριση της προτομής με τις υπόλοιπες που συνθέτουν το μνημειακό σύνολο επιβεβαιώνει τον περιορισμό των συμβατικών στοιχείων μόνο σε εκείνα που ο Τόμπρος δεν μπορεί να αποφύγει (Πηγή 4).

ΑΚΡΙΒΗΣ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ [ΠΕΡΙΟΧΗ] Αθήνα, Πεδίον του Άρεως (δυτική είσοδος): τέταρτη στη σειρά προτομή, στην αριστερή πλευρά της «Λεωφόρου των Ηρώων», με κατεύθυνση από το ηρώο του Νότη Μπότσαρη προς την κεντρική πλατεία.

Το γλυπτό, από το 2003 -τουλάχιστον (Πηγή 6)- έως σήμερα, εμφανίζεται με σπάσιμο στη μύτη, που ξεκινά κοντά στο μέτωπο και εκτείνεται έως το ακρορρίνιο. Εμφανείς είναι οι φθορές και στο μουστάκι, ιδιαιτέρως από τη δεξιά πλευρά της μορφής, από όπου έχει αποσπαστεί τμήμα του.

ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Πρόσοψη βάσης: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ / ΚΑΝΑΡΗΣ / 1790 - 1877
Αριστερή πλευρά προτομής: Μ. ΤΟΜΠΡΟΣ