Προτομή Οδυσσέα Ανδρούτσου

Η προτομή του Οδυσσέα Ανδρούτσου, έργο του Θανάση Απάρτη, είναι μία από τις πρώτες δεκαέξι προτομές που συναποτελούν τη «Λεωφόρο των Ηρώων» στο Πεδίον του Άρεως, ανεγέρθηκαν με δαπάνη της Ελληνικής Κυβέρνησης και τα έσοδα πανελλήνιου εράνου, και εγκαινιάστηκαν το 1937.

Ακολουθώντας τον γενικό κανόνα που διέπει το μνημειακό σύνολο στη Λεωφόρο των Ηρώων, η προτομή είναι λαξευμένη σε λευκό πεντελικό μάρμαρο και εδράζεται σε μαρμάρινη βάση ύψους περίπου 2 μέτρων. Το έργο είναι ανυπόγραφο. Δημιουργός του είναι ο Θανάσης Απάρτης, ο οποίος φιλοτέχνησε την προτομή στο Παρίσι, μελετώντας –όπως ο ίδιος πληροφορεί- χαρακτικό με τη μορφή του τιμώμενου (Πηγή 1). Προφανώς αναφέρεται στο λιθόγραφο πορτραίτο του Οδυσσέα Ανδρούτσου σχεδιασμένο εκ του φυσικού από τον δανό Adam Friedel (Πηγή 2).

Ο ήρωας αναπαρίσταται με μαλλιά που αποδίδονται ολόγλυφα και ακουμπούν στους ώμους και την πλάτη, μουστάκι και σερβέτα στο κεφάλι. Είναι ντυμένος εσωτερικά με πουκάμισο ανοικτό στο στέρνο και καλύπτεται από πανωφόρι, ίσως φέρμελη (Πηγή 3). Υφολογικά, το έργο απομακρύνεται από τους καθιερωμένους τύπους του ακαδημαϊσμού και εντάσσεται σε εκείνα του μνημειακού συνόλου που διακρίνονται για σύμπτωση μορφής και περιεχομένου. Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο Δημήτρης Παυλόπουλος, μέσα από τους όγκους του προσώπου αποδίδεται η γενναιότητα του τιμώμενου (Πηγή 1).

ΑΚΡΙΒΗΣ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ [ΠΕΡΙΟΧΗ] Αθήνα, Πεδίον του Άρεως (δυτική είσοδος): τέταρτη στη σειρά προτομή, στη δεξιά πλευρά της «Λεωφόρου των Ηρώων», με κατεύθυνση από το ηρώο του Νότη Μπότσαρη προς την κεντρική πλατεία.

Στην κατεύθυνση των ρεαλιστικών τάσεων, η προτομή συνδυάζει τη μελετημένη τεκτονική οργάνωση με την εκφραστική δύναμη του συνόλου. Ο κορμός αποδίδεται λιτά και αφαιρετικά, με καθαρούς πλαστικούς όγκους και σαφήνεια περιγραμμάτων, ενώ η έκφραση του προσώπου ακολουθεί έναν απλοποιημένο ρεαλισμό. Έτσι, μέσα από τη συνύπαρξη γενικευτικών στοιχείων, ιδεαλιστικών χαρακτηριστικών και κάποιων στοιχείων αρχαϊκής αυστηρότητας, ο δημιουργός επιτυγχάνει να προσδώσει εσωτερικότητα με τον τονισμό του ουσιαστικού έναντι του επιφανειακού. Πρόκειται, άλλωστε, για τα βασικά χαρακτηριστικά της καλλιτεχνικής δημιουργίας του Απάρτη μέχρι και το 1939 (Πηγή 4).

Η σημερινή κατάσταση του γλυπτού είναι καλή, με φθορές που προέρχονται κυρίως από την ατμοσφαιρική ρύπανση.

ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Πρόσοψη βάσης: ΟΔΥΣΣΕΥΣ / ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ / 1790 - 1825