Προτομή Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας

Η προτομή της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας, έργο του Λάζαρου Λαμέρα, είναι μία από τις πρώτες δεκαέξι προτομές που συναποτελούν τη «Λεωφόρο των Ηρώων» στο Πεδίον του Άρεως, ανεγέρθηκαν με δαπάνη της Ελληνικής Κυβέρνησης και τα έσοδα πανελλήνιου εράνου, και εγκαινιάστηκαν το 1937.

Ακολουθώντας τον γενικό κανόνα που διέπει το μνημειακό σύνολο στη Λεωφόρο των Ηρώων, η προτομή είναι λαξευμένη σε λευκό πεντελικό μάρμαρο και εδράζεται σε μαρμάρινη βάση ύψους περίπου 2 μέτρων. Το έργο υπογράφεται από τον δημιουργό του, Λάζαρο Λαμέρα, ο οποίος ανέλαβε τη φιλοτέχνησή του με τη διαδικασία της ανάθεσης ως μέλος του Σωματείου Ελλήνων Γλυπτών (Πηγή 1).

Η προτομή ανήκει στα πρώιμα έργα του καλλιτέχνη και αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα των μορφοπλαστικών κατευθύνσεων που χαρακτηρίζουν το έργο του την περίοδο 1935-1938 και, συνάμα, ένδειξη για τη μετέπειτα πρωτοποριακή εικαστική γραφή του, μέσα από μία καθαρά προσωπική σύνθεση καθιερωμένων τύπων και σύγχρονων μορφοπλαστικών διατυπώσεων. Η μορφή της Μπουμπουλίνας αποδίδεται ολόγλυφα, λιτά, με αφαιρετική διάθεση και συνοπτική διατύπωση (Πηγή 2), και -εν γένει- αντισυμβατικά προς το ορισμένο πλαίσιο των ακαδημαϊκών υποδείξεων της παραγγελίας, με προσδοκία την ιδεαλιστική-εξιδανικευτική απομνημόνευση των προσώπων.

ΑΚΡΙΒΗΣ ΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ [ΠΕΡΙΟΧΗ] Αθήνα, Πεδίον του Άρεως (δυτική είσοδος): δεύτερη στη σειρά προτομή, στη δεξιά πλευρά της «Λεωφόρου των Ηρώων», με κατεύθυνση από το ηρώο του Νότη Μπότσαρη προς την κεντρική πλατεία.

Μέσα από τη σχηματοποίηση της μορφής, τις αντιθέσεις των όγκων και τον τονισμό των αξόνων, επιτυγχάνεται η εστίαση στο εσωτερικό περιεχόμενο του θέματος (Πηγή 2), έτσι που το έργο -ως μέρος του μνημειακού συνόλου όπου ανήκει- να κατατάσσεται σε εκείνα που διακρίνονται «για πιο επιτυχημένη σύμπτωση μορφής και περιεχομένου» (Πηγή 4). Έτσι, η ηρωίδα αναπαρίσταται σε ώριμη ηλικία, με το στήθος σε μία «κλειστή ενότητα», το κεφάλι καλυμμένο από δεξιά προς τα αριστερά με μαντίλι και, όπως αναφέρουν οι Χρήστου και Αναστασιάδη, με «το πρόσωπο σε μια ιδεαλιστική ανύψωση», όλα εκφραστικά μέσα που «δίνουν αυστηρότητα και δύναμη επιβολής στο σύνολο» (Πηγή 2).

Σήμερα, το γλυπτό εμφανίζεται με σπάσιμο στο κάτω άκρο της μύτης της μορφής αλλά και με φθορές από την ατμοσφαιρική ρύπανση, που μαρτυρούν έλλειψη συντήρησης.

ΕΝΕΠΙΓΡΑΦΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΝΗΜΕΙΟΥ

Πρόσοψη βάσης: ΛΑΣΚΑΡΙΝΑ / ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ / 1771 - 1825

Δεξιά πλευρά προτομής: Λ. ΛΑΜΕΡΑΣ / 1937