Όνομα Αλφαβητικά

# Α Β Γ Δ Ε Ζ Η Θ Ι Κ Λ Μ Ν Ξ Ο Π Ρ Σ Τ Υ Φ Χ Ψ Ω

# A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

Επιλέξτε το όνομα

Σολωμός Διονύσιος

Με καταγωγή από τη Ζάκυνθο και έχοντας λάβει ιταλική παιδεία, ο Σολωμός αναδείχτηκε σε εθνικό ποιητή της Ελλάδας όταν απόσπασμα από το ποίημά του «Ύμνος εις την Ελευθερίαν», το οποίο σχετίζεται με την πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου, καθιερώθηκε ως εθνικός ύμνος.

Ο Διονύσιος Σολωμός ήταν νόθος γιος του κόμη Νικολάου Σολωμού και της Αγγελικής Νίκλη και γεννήθηκε στη Ζάκυνθο, στις αρχές του 1798. Ο πατέρας του ποιητή καταγόταν από παλαιά αριστοκρατική οικογένεια της Ιταλίας. Στα πρώτα χρόνια της ζωής του ο Σολωμός λαμβάνει κυρίως την ιταλική παιδεία, από τον Ιταλό ιερωμένο Don Santo Rossi. Στα 1808, σε ηλικία 10 ετών, ο Σολωμός μεταβαίνει στην Ιταλία για σπουδές, όπου μελετά σε βάθος την ιταλική λογοτεχνία και νομικά. Μετά το τέλος των σπουδών του, επιστρέφει στη Ζάκυνθο το 1818. Την περίοδο αυτή αρχίζει τα πρώτα ποιητικά του εγχειρήματα, ενώ παράλληλα μελετά αρχαία ελληνικά και εκκλησιαστικά κείμενα. Το φιλελεύθερο πνεύμα του τον οδηγεί να συνυπογράψει μια αναφορά «εγκρίτων Ζακυνθίων» στις 23 Φεβρουαρίου 1821 προς τον βασιλιά της Αγγλίας, Γεώργιο Δ’, με την οποία ζητούνται μεταρρυθμίσεις του συντάγματος, ενώ σύμφωνα με μαρτυρίες είχε μυηθεί και στη Φιλική Εταιρεία. Τον Οκτώβριο του 1827 ο Σολωμός εκφωνεί την νεκρολογία στον Ugo Foscolo, με την τελευταία φράση της οποίας παρακαλεί τον νεκρό να μεσιτεύσει στον παράδεισο για την ελληνική ελευθερία. Οριστικός τόπος διαμονής του ποιητή από το 1828 θα είναι πλέον η Κέρκυρα. Κληρονομικές διαφορές που θα προκύψουν μετά τον δεύτερο γάμο της μητέρας του, θα εμπλέξουν τον ποιητή στην περίφημη οικογενειακή δίκη από το 1833 ως το 1838. Στις 3 Φεβρουαρίου του 1849 του απονεμήθηκε το παράσημο του Μεγαλόσταυρου του Σωτήρος, «καθό διακριθέντα δια των ελληνικών αισθημάτων [του] των εκφραζομένων εις πολλάς […] ποιήσεις, αίτινες διήγειραν ενθουσιασμόν κατά τον υπέρ της Εθνικής ανεξαρτησίας Αγώνα» (Πηγή 2, σ. 96-119).

Πέθανε στις 9 Φεβρουαρίου του 1857, σε ηλικία 59 ετών στην Κέρκυρα. Τα οστά του Σολωμού μεταφέρθηκαν στο Μαυσωλείο που δημιουργήθηκε στη Ζάκυνθο, μετά από τέσσερις διαδοχικές ταφές: την πρώτη μετά το θάνατό του στην Κέρκυρα (9/21 Φεβρουαρίου 1857), τη δεύτερη μετά την μεταφορά των οστών του στη Ζάκυνθο στη σημερινή πλατεία Αγίου Μάρκου (14/27 Ιουλίου 1865), την τρίτη στην ίδια θέση μετά την περάτωση των εργασιών κατασκευής του Μουσείου και την προσωρινή τοποθέτηση των οστών στο Ναό της Κυρίας των Αγγέλων (21 Απριλίου 1962) και την τέταρτη και οριστική ταφή, από τις 17 Ιανουαρίου 1968, στο Μαυσωλείο (Πηγή 3).

Στις 30 Μαΐου 1902 τελέστηκαν οι εξαήμερες «εορταί της εκατονταετηρίδος του Σολωμού εν Ζακύνθω», με εκδηλώσεις στη Ζάκυνθο και σε μικρότερη έκταση στην Αθήνα και στην Κέρκυρα. Στη Ζάκυνθο η επίσημη έναρξη σημαίνεται με τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του Σολωμού στην πλατεία του ποιητή, έργο του Γεώργιου Βρούτου. Τους πανηγυρικούς της ημέρας εκφωνούν «ο υπουργός κ. Τριανταφυλλάκος, αντιπρόσωπος του Βασιλέως και της Κυβερνήσεως» και ο πρόεδρος της Επιτροπής των εορτών Φρ. Καρρέρ (Πηγή 2, σ. 78-82).

Ο Σολωμός παρότι δεν επισκέφτηκε ποτέ το Μεσολόγγι, είχε άμεση επαφή με τις πολιορκίες της πόλης (1822-1826) από τους Μεσολογγίτες που έφταναν στη Ζάκυνθο. Παράλληλα μία από τις γραπτές πηγές που μελετούσε ο ποιητής πιθανότατα ήταν τα Ελληνικά Χρονικά, η εφημερίδα που εξέδιδε ο Μάγερ κατά τη διάρκεια της πολιορκίας από το 1824 μέχρι το 1826. (Πηγή 4). Επιπλέον η ποίηση του Βύρωνα συνετέλεσε ιδιαίτερα στην ποιητική διαμόρφωση του Σολωμού. Το ποίημα «Ο Λάμπρος» και η ωδή «Εις τον θάνατον του Λορδ Μπάιρον» αναδεικνύουν τους δεσμούς της ποίησης του Σολωμού με του Βύρωνα. Δύο από τα ποιήματα του Σολωμού σχετίζονται με το Μεσολόγγι. Ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» που γράφεται το 1823, ένα απόσπασμα του οποίου καθιερώθηκε ως ο εθνικός ύμνος, σχετίζεται με την πρώτη πολιορκία της πόλης. Στο ποίημα των 158 τετράστιχων στροφών, σε ιαμβικό τροχαϊκό ομοιοκατάληκτο στίχο, που αποτέλεσε «τον πρώτο γνήσιο καρπό της ελληνικής φαντασίας, ύστερ’ από είκοσι αιώνες του μαρασμού της», κυρίαρχη μορφή είναι η Ελευθερία, ενώ επιχειρείται το πάντρεμα Ελευθερίας-Ελλάδας-Θρησκείας (Πηγή 1). Οι «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι», η ποιητική σύνθεση που απασχόλησε τον ποιητή στο μεγαλύτερο διάστημα της ώριμης ποιητικής περιόδου της ζωής του (1834-1847), έχει ως θέμα τον αγώνα των υπερασπιστών του Μεσολογγίου και την ανάδειξη του ηθικού μεγαλείου των αγωνιστών που οδηγούνται με πλήρη συνείδηση στη θυσία για την κατάκτηση της πνευματικής ελευθερίας τους (Πηγή 1).

 

 

ΠΗΓΕΣ

 

  1. Λ. Πολίτης, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα 2010.
  2. Α. Παπαπαναγιώτου, Η παρουσία του Διονύσιου Σολωμού στο περιοδικό Παναθήναια, μεταπτυχιακή διατριβή, Τμήμα Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών 2012.
  3. Μουσείο Σολωμού και Επιφανών Ζακυνθίων, στον ιστότοπο http://zakynthos-museumsolomos.gr/mausoleio.html [τελευταία ανάκτηση: 20/10/2020]
  4. Ι. Παπακώστας, «Πώς εμπνεύστηκε ο Σολωμός τους Ελεύθερους Πολιορκημένους», Το Βήμα [αναρτήθηκε στις: 24/11/2008, τελευταία ανάκτηση: 20/10/2020]